Zwanger en op reis
Reizen tijdens de zwangerschap is in veel gevallen mogelijk. Wel is een goede voorbereiding belangrijk, omdat je tijdens de zwangerschap extra kwetsbaar bent. Het is verstandig om vóór het boeken van een reisadvies in te winnen bij een deskundig reisadviseur, bijvoorbeeld bij de GGD. Daardoor kun je het belang van de reis en de risico’s goed afwegen.
Medische zorg en infectieziekten tijdens de zwangerschap
Als je zwanger bent, is de kans groter dat je medische zorg nodig hebt. De kwaliteit en beschikbaarheid van medische voorzieningen verschilt per land.
Tijdens de zwangerschap zijn jij en je ongeboren kind kwetsbaarder voor infectieziekten. Elke infectie die met hoge koorts gepaard gaat, kan de bevalling op gang brengen. Tijdens de zwangerschap kunnen niet alle antibiotica en geneesmiddelen veilig worden gebruikt. Overleg daarom altijd met een reizigersadviseur, je arts of apotheek welke middelen tijdens de zwangerschap veilig zijn. Paracetamol kun je wel gebruiken en wordt aangeraden om hoge koortspieken te voorkomen.
Ga bij koorts op reis (38,5 °C of hoger) naar een arts.
Vaccinaties
Er kunnen, afhankelijk van je reisbestemming, ook vaccinaties nodig zijn. Vaccinaties beschermen je tegen besmettelijke en veel voorkomende infectieziekten op reis. De meeste vaccinaties kunnen veilig tijdens de zwangerschap gegeven worden. Levend verzwakte vaccins, bijvoorbeeld tegen gele koorts of bof, mazelen en rodehond (BMR), worden in principe niet gegeven tijdens de zwangerschap.
Zika, dengue en chikungunya
Zika, dengue (knokkelkoorts) en chikungunya zijn infectieziekten die worden overgedragen door een beet van een besmette mug. Deze ziekten komen voor in verschillende (sub)tropische landen. Het ziektebeeld varieert van geen klachten tot koorts, spierpijn, gewrichtspijn en in zeldzame gevallen inwendige bloedingen.
Zorg daarom extra goed voor bescherming tegen muggen:
- Draag lange kleding.
- Gebruik de ventilator en/of airconditioning en sluit ramen.
- Gebruik een geïmpregneerd muskietennet.
- Smeer een muggenwerend middel met DEET op de onbedekte huid (concentraties tot 30% kun je veilig gebruiken in de hele zwangerschap).
Van het zikavirus is bekend dat een infectie tijdens de zwangerschap kan zorgen voor aangeboren afwijkingen. Meestal leidt een infectie met het zikavirus tijdens de zwangerschap niet tot ernstige gevolgen. Bij 6% van de kinderen komen aangeboren afwijkingen voor, zoals microcefalie (te kleine hersenen). In het algemeen is het risico om een zikavirusinfectie op reis op te lopen zeer klein, maar niet nul. Tijdens een uitbraak van het zikavirus is de kans om ziek te worden wel groter. Je reisadviseur heeft actuele informatie over uitbraken van het zikavirus.
Malaria
Malaria wordt overgedragen door een beet van een besmette mug. In de zwangerschap kan malaria ernstiger verlopen dan bij niet-zwangeren, en kan bovendien een miskraam tot gevolg hebben. Een reis naar een malariagebied tijdens de zwangerschap is daarom af te raden.
Als je toch besluit te reizen naar een malariagebied, is het belangrijk dat je de geadviseerde malariatabletten op de voorgeschreven manier inneemt. De reizigersadviseur adviseert je tabletten die je veilig kunt gebruiken tijdens de zwangerschap. Malariatabletten beschermen echter nooit 100% tegen malaria. Daarnaast zijn antimuggenmaatregelen (zie hierboven) extra belangrijk.
Ben je in een malariagebied en krijg je koorts, zoek dan direct medische hulp.
Diarree
Diarree kan tot uitdroging leiden. Ook hiervoor ben je tijdens de zwangerschap kwetsbaarder. Bovendien is de behandeling van ernstige diarree moeilijker, omdat veel middelen, zoals stopmiddelen (Loperamide) en verscheidene soorten antibiotica, niet gebruikt kunnen worden tijdens de zwangerschap. Preventie is daarom belangrijk:
- Let goed op hygiëne, was regelmatig je handen.
- Drink alleen flessenwater (ook bij tandenpoetsen).
- Vermijd ijsblokjes en onverpakt ijs.
- Eet geen rauw of halfrauw voedsel.
Bij diarree is het belangrijk extra te drinken en ORS (orale rehydratieoplossing) te gebruiken volgens de bijsluiter. Duurt de diarree langer dan 24 uur of heb je bij de diarree ook koorts, bloedbijmenging of aanhoudend braken? Zoek dan contact met een arts.
Meer informatie kun je hier vinden.
Vliegreizen
Veel luchtvaartmaatschappijen accepteren zwangere vrouwen na de 36e week niet meer. Informeer hiernaar vóór het reserveren. Bespreek je vliegreis altijd met je verloskundige, huisarts of gynaecoloog, zeker als je bloedarmoede hebt of eerder trombose hebt gehad.
Tips:
- Kies bij voorkeur een stoel aan het gangpad voor extra bewegingsruimte en comfort.
- Sta elk half uur even op en loop een stukje om de kans op trombose te verkleinen.
- Drink voldoende water, omdat de lucht in het vliegtuig erg droog is.
Zonbescherming
De huid is tijdens de zwangerschap gevoeliger voor de zon. Blijf tussen 11.00 en 15.00 uur uit de zon, draag bedekkende kleding, gebruik een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor en smeer je regelmatig in.
Meer informatie over zwangerschap en reizen
GGD Reisvaccinaties website en app:
- Zwangerschap en reizen | Inentingen | GGDReisvaccinaties
- Handige tips van de GGD tijdens je reis via de App | GGDReisvaccinaties
- LCR – Reizigersadvisering
Contact en meer informatie
Voor contact met Jeugdgezondheidszorg van GGD Hollands Noorden bel je 088 01 00 550 (maandag tot en met vrijdag van 8.30-16.30 uur) of mail je naar: ondersteuningjgz@ggdhn.nl