Vogelmijt in de klas

Praktijksituatie: melding huiduitslag onder kinderen en leerkrachten in een klas  

Op school hadden meerdere kinderen en leerkrachten dezelfde huiduitslag. De directeur belde de afdeling infectieziektebestrijding van GGD HN voor advies hoe hier mee om te gaan. 
Na inventarisatie kwam naar voren dat een aantal leerlingen en leerklachten huiduitslag hadden ontwikkeld. Het ging met name om rode jeukende bultjes op de armen. Een aantal was hiermee naar de huisarts gegaan. De huisarts kon geen duidelijke diagnose stellen, alleen dat de huiduitslag overeen kwam met insectenbeten of galbulten.  
Door de verpleegkundige van de afdeling infectieziektebestrijding werd navraag gedaan naar mogelijke bronnen die de huiduitslag zouden kunnen veroorzaken. Eén van de vragen was of er in de laatste maand materialen/voorwerpen van buiten naar binnen waren genomen.  
Dit bleek zo te zijn: een buiten gevonden leeg vogelnestje was geplaatst op de natuurtafel in de klas. Na deze bevinding werd beoordeeld dat de huiduitslag mogelijk werd veroorzaakt door beten van vogelmijt. 

Waardoor ontstaat de huiduitslag?  

Items uit de natuur kunnen een leerzame en leuke aanvulling zijn op het lesaanbod. Het gebruik van lege vogelnesten in de klas kan echter jeukende huiduitslag veroorzaken door de beten van vogelmijt (genaamd Dermanyssus gallinae) die zich in de lege vogelnesten nestelt.  
De mijten bevinden zich in vogelnesten als de vogels broeden op het nest. Mijten voeden zich met het bloed van vogels. Als het nest leeg is, kunnen de mijten op zoek gaan naar een alternatieve gastheer zoals de mens. Dit gebeurt in het seizoen dat vogels het nest verlaten: in mei-juni. In de lege nestjes kunnen zich nog levende mijten bevinden. Vogelmijt kan afhankelijk van de weersomstandigheden tot wel tien maanden buiten het lichaam van zijn gastheer overleven. 

De meest voorkomende symptomen van de vogelmijt zijn jeuk en uitslag. Er kunnen diverse kleine bultjes ontstaan na een beet. Overdracht van deze mijtensoort van mens op mens speelt in de praktijk geen rol. 

Behandeling symptomen door vogelmijt 

  • Over het algemeen zijn de symptomen vrij onschuldig. Tevens zijn de beten niet gevaarlijk.  
  • De behandeling van mensen is symptomatisch dat wil zeggen bijvoorbeeld met jeukstillend middel als mentholpoeder. 
  • De vogelmijt verdwijnt als het vogelnest uit de klas wordt verwijderd. Wanneer de bron is verwijderd, zullen de klachten vanzelf verdwijnen. 

Bestrijden van vogelmijt en reiniging van het lokaal en materialen 

  • Als het vogelnest verwijderd is uit de klas, is het belangrijk het lokaal grondig schoon te maken. Allesreiniger kan gebruikt worden om de mijten te verwijderen.  
  • Na het schoonmaken is het belangrijk om te stofzuigen. Na het stofzuigen moet de stofzuigerzak (met opgezogen mijten) weggegooid worden.  
  • Als de mijten niet verwijderd zijn na een eerste schoonmaak met allesreiniger, kan het lokaal gedesinfecteerd worden met chloortabletten (1000 ppm) opgelost in water om de mijten te doden. Bij toepassing is het advies voldoende te ventileren en niet in bijzijn van kinderen schoon te maken omdat het prikkelend kan zijn voor de slijmvliezen.  
  • Textiel in de klas kan op 60 graden gewassen worden en bij voorkeur in de droogtrommel gedroogd, hierdoor wordt de mijt gedood. 

Bron: website Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, www.rivm.nl