U bevindt zich hier

Asbest

Asbest is een verzamelnaam voor een aantal mineralen dat is opgebouwd uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. Asbest is tot de jaren 90 vaak toegepast om zijn gunstige eigenschappen: het is sterk, slijtvast, bestand tegen logen, zuren en hoge temperaturen, isolerend en bovendien goedkoop. Het is gebruikt voor allerlei doeleinden, onder meer in gebouwen en woningen. De meest toegepaste soorten zijn wit asbest (chrysotiel), blauw asbest (crocidoliet) en bruin asbest (amosiet). 

Bij asbest maken we een onderscheid tussen hechtgebonden asbest en niet-hechtgebonden asbest. Dit onderscheid is van belang omdat het iets zegt over de kans dat asbestvezels in de lucht komen. Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels vast in het materiaal en kunnen niet zomaar in de lucht komen.  

Alleen bij beschadiging van het materiaal komen vezels vrij. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij boren, zagen of schuren, of wanneer het materiaal breekt. Onbeschadigd materiaal met hechtgebonden asbest hoeft niet meteen verwijderd te worden. Bij niet-hechtgebonden asbest zitten de vezels niet goed vast in het materiaal en is er een grote kans dat de vezels in de lucht komen.  

Op deze pagina leest u meer over hoe u in contact komt met asbest en welke maatregelen u kunt nemen om dit contact zo veel mogelijk te vermijden.

Asbest en uw gezondheid

De keerzijde van asbest werd duidelijk vanuit de arbeidssituatie: asbest kon bij werknemers belangrijke gezondheidsrisico's tot gevolg hebben. Het bleek de kans op het krijgen van kanker te verhogen. Asbestvezels die in de lucht zweven, kunnen namelijk na inademing diep in de longen doordringen en na vele jaren longkanker of mesothelioom (longvlies- of buikvlieskanker) veroorzaken.

Lang niet iedereen die asbestvezels inademt, krijgt daardoor kanker. Het risico op het krijgen van kanker door asbest wordt vooral bepaald door de hoeveelheid asbestvezels die iemand heeft ingeademd. Dit is weer afhankelijk van de hoeveelheid asbestvezels in de lucht en de duur dat iemand deze lucht heeft ingeademd. Daarnaast speelt de soort asbest een rol. Blauw en bruin asbest geven een grotere kans op het krijgen van kanker dan wit asbest. Ook zijn blauw en bruin asbest in staat om mesothelioom te veroorzaken, wit asbest niet. Overigens zegt de kleur van het materiaal waarin asbest is verwerkt niets over het type asbest. Blauwe asbesthoudende platen bevatten dus niet per definitie blauw asbest.

Het gezondheidsrisico van asbest  

Door slijtage van asbesthoudend materiaal, zoals remvoeringen van vrachtwagens, bevat de buitenlucht die we inademen asbestvezels. Daardoor ademen we in een heel leven vele miljoenen asbestvezels in. Maar de kans om hierdoor kanker te krijgen is heel erg klein, waarschijnlijk minder dan 0,0001% (een tienduizendste procent).

  • Iedereen in Nederland heeft een gemiddelde kans van ongeveer 30% om kanker te krijgen. Hoe groot deze kans precies is, hangt af van allerlei factoren, zoals leefgewoonten (roken, voeding), erfelijke factoren, etc.  
  • Meeroken: de extra kans op het krijgen van kanker, voor iemand die zijn leven lang met iemand in huis woont die 10 sigaretten per dag rookt, is ongeveer 0,1%.  
  • Roken: de extra kans op het krijgen van kanker, voor iemand die zijn leven lang 10 sigaretten per dag rookt, is ongeveer 10%.  

Ook een incidentele blootstelling aan een grote hoeveelheid asbest vergroot de kans op het krijgen van kanker nauwelijks. Het echte risico van asbest is vooral aanwezig bij langdurige blootstelling aan grote hoeveelheden asbestvezels in de lucht. Dit soort blootstelling vond vooral vroeger plaats in sommige werksituaties, waarbij werknemers jarenlang, dag in dag uit werden blootgesteld aan heel grote hoeveelheden asbest. Daarom is er nu een strenge regelgeving, die ervoor moet zorgen dat mensen zo min mogelijk worden blootgesteld aan asbestvezels.

Asbest in woningen

In veel woningen die voor 1993 zijn gebouwd, is asbesthoudend materiaal toegepast. Het asbest kan bijvoorbeeld in brandwerende platen zitten, in vensterbanken of in vloerbedekking. Vaak gaat het om hechtgebonden asbest. Dat betekent, dat de asbestvezels vastzitten in het materiaal en niet vrij kunnen komen. Alleen wanneer het materiaal wordt beschadigd komen vezels vrij. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij boren, zagen of schuren. Soms is in woningen niet-hechtgebonden asbest aanwezig, bijvoorbeeld in de onderlaag van sommige (oudere) vinylvloerbedekking. Als deze vloerbedekking wordt verwijderd kunnen makkelijk vezels vrijkomen. Asbestvezels kunnen enige tijd in de lucht blijven zweven. Na verloop van tijd zakken de vezels neer, maar kunnen daarna ook weer opdwarrelen.  

Uit het asbesthoudende materiaal in woningen komen meestal geen asbestvezels vrij, zolang het materiaal niet is beschadigd. Problemen voor de gezondheid zijn dan niet te verwachten. Maar de hoeveelheid asbestvezels in de binnenlucht kan tijdelijk hoog oplopen wanneer het asbesthoudende materiaal wordt beschadigd (boren, schuren, zagen), is versleten (vloerbedekking) of wordt verwijderd. Toch blijft ook dan het risico op het krijgen van kanker meestal nog beperkt: het is ongeveer vergelijkbaar met het risico dat mensen lopen wanneer ze in een ruimte zijn waar sigaretten worden gerookt.

Omgaan met asbest

Het is belangrijk zorgvuldig met asbest om te gaan. Boor, schuur of zaag daarom niet in asbesthoudend materiaal! Asbesthoudende vloerbedekking kan men het beste gewoon laten liggen, behalve als het is versleten of beschadigd. Bij beschadiging van asbesthoudend materiaal moeten maatregelen worden genomen. Afhankelijk van de situatie betekent dat het afdekken, behandelen (impregneren) of verwijderen van het materiaal. Probeer het gebruik van een stofzuiger te vermijden: de asbestvezels kunnen zich via de stofzuiger weer in de woning verspreiden. Gebruik een vochtige doek om het stof af te nemen.

Verdere informatie over asbest

Voor inwoners
U kunt contact opnemen met de gemeente waarin u woont. Aan de gemeente kunt u vragen over asbest, die niet over gezondheid gaan, stellen.  
 
www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asbest 
Deze site wordt beheerd door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid samen. Meer informatie over asbest voor burgers en overheden.  
 

Contact 

Heeft u nog vragen dan kunt u contact opnemen met de medewerkers medische milieukunde van GGD Hollands Noorden, telefoonnummer 088-01 00 500 of via e-mail info@ggdhollandsnoorden.nl. De GGD kan niet visueel beoordelen of een bepaald materiaal wel of geen asbest is of asbest bevat.
 
Bron: GGD Amsterdam